Sapa mùa cơm mới

Công tác chuẩn bị làm cốm của đồng bào dân tộc Giáy

Cứ vào dịp cuối thu, khi tiết trời Sapa bắt đầu có những đợt gió mùa tràn về cũng là lúc các bản làng nô nức chuẩn bị làm lễ ” Tết cơm mới”.

Tết cơm mới được tổ chức để cảm ơn tổ tiên và đất trời, đã phù hộ cho gia đình và dân làng có một vụ mùa tươi tốt. Khi các thửa ruộng lúa đã chuyển sang sắc vàng, chuẩn bị thu hoạch, người dân nơi đây sẽ lựa chọn 1 ngày đẹp để làm lễ Tết cơm mới.

Tết cơm mới của người Giáy

Tết cơm mới không được tổ chức cố định vào ngày nào, mà tùy theo mùa vụ của từng vùng. Ở những vùng canh tác một vụ thì sẽ tổ chức khoảng cuối tháng 8, những vùng canh tác 2 vụ thường tổ chức vào cuối tháng 9 đầu tháng 10. Vào buổi sáng ngày làm lễ, người dân rủ nhau cùng ra đồng để gặt những bông lúa chín đầu tiên về làm cốm.

Công tác chuẩn bị làm cốm của đồng bào dân tộc Giáy

Công tác chuẩn bị làm cốm của đồng bào dân tộc Giáy

Những bông lúa nếp non, vẫn còn màu xanh lá lúa, vẫn còn tụ sữa, sau khi hái về sẽ được đem đi tuốt khỏi bông rồi mang đi đãi hết toàn bộ hạt lép. Những hạt thóc sẽ được đem đi rang, thóc vừa độ chín mang đổ vào một chiếc máng, đợi thóc nguội một chút rồi các thanh niên trong làng dùng những chiếc chày gỗ to cao quá đầu người để giã cốm. Đây cũng là lúc nhộn nhịp nhất trong giai đoạn làm cốm, sự xen lẫn của tiếng chày và tiếng cười nói của các nam thanh nữ tú, khiến cho không khí trở nên vui nhộn. Sau khi lớp vỏ trấu bung ra hết hết, người dân đổ ra một chiếc sàng để loại bỏ vỏ trấu. Các công đoạn này vẫn cứ tiếp tục cho đến khi không còn vỏ trấu bám vào hạt cốm nữa, thì món cốm được hoàn thành.

Công đoạn làm cốm

Công đoạn làm cốm

Cốm sau khi được hoàn thành, đây chắc chắn sẽ là lễ vật không thể thiếu để đặt lên bàn thờ cúng được. Bên cạnh cốm người dân còn dâng lên ban thờ rất nhiều vật phẩm: thịt gà, thịt vịt, thịt lợn, rượu… Theo tập quán của người dân nơi đây, những mẻ cốm mới sẽ được dâng lên cúng cùng với những chén trà từ buổi sáng. Đến buổi chiều, mới sắp xếp mâm cúng có: xôi nấu từ gạo của vụ trước, thịt gà, thịt lợn, rượu cùng một vài viên đá cuội nhỏ. Mâm cơm cúng, chan chứa tât cả các mong muốn của người dân nơi đây: Cái cũ đón những cái mới, vụ mới gối vào vụ cũ, thóc gạo quanh năm dư thừa và mong cho sang năm sẽ no đủ không bao giờ bị đói. Bên cạnh đó, lễ cũng còn mang ý nghĩa là mời các vị tổ tiên về ăn cơm cùng con cháu, và cảm tạ tổ tiên và trời đất đã phù hộ cho một năm mưa thuận gió hòa mùa màng bội thu.

Kết thúc Tết cơm mới là bữa cơm quây quần của cả dòng họ, vừa ăn vừa nói cười vui vẻ. Có thể nói, tết cơm mới vừa mang ý nghĩa cảm ơn, vừa là giây phút vui vẻ quây quần bên nhau của cả dòng họ, sau những tháng ngày làm việc mệt mỏi.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *